رویکرد های قابلیت همکاری به دنبال تسهیل تبادل دارایی ها و داده ها بین بلاکچین ها هستند. مشکل این است که اغلب راه حل ها شامل مدل های اعتمادی، مشکوک است و در اتصال بین زنجیره‌ای خود واقعا نامحدود نیستند (برای کسب اصلاعات بیشتر، تجزیه و تحلیل گسترده زتاچین از بازار قبلیت همکاری(interoperability) را برسی کنید). موردی که به نظر می‌رسد در قابلیت همکاری نادیده گرفته می‌شود، جعبه ابزار توسعه dApp ها می‌باشد. ما در زتاچین در حال ساخت اولین بلاکچین عمومی لایه اول با قابلیت همکاری داخلی هستیم. یعنی یک زنجیره باز که قابلیت پشتیبانی از قراردادهای هوشمند Omnichain را دارد و میتواند از یک نقطه منطقی به دارایی ها و داده ها در هر زنجیره دیگر دسترسی داشته باشد و آن را مدیریت کند. هدف ما در این پست به تصویر کشیدن رویکرد نوآورانه و در حال تکامل قابلیت همکاری در وب۳ است. ما همچنین مقایسه های خاصی را با چند بلاکچین لایه اول و پروتکل های پیام رسانی انجام می‌دهیم.
تقاضا برای قبلیت همکاری بین بلاکچین ها با رشد چند زنجیره‌ای افزایش می‌یابد. بیشتر راه حل های موجود در بازار برای کاربران پرخطر هستند، از نظر تجربه کاربری و نقدینگی کاملا با هم متفاوت هستند، در اتصال به زنجیره های مختلف محدود هستند و به طور کلی واقعا گیج کننده هستند. در این بخش پنج پیشرفت کلیدی در قابلیت همکاری را برسی می‌کنیم.
در سال های اخیر پس از ظهور اتریوم، شاهد هجوم بلاکچین های لایه ۱ و راه‌حل های مقیاس پذیری(لایه۲ها)بوده‌ایم. علی‌رغم تعدا زیاد زنجیره ها و هر کدام با فرصت های معامله مختلف، کاربران با اپ ها و اکوسیستم های جدا شده روبرو هستند و نمی‌توانند به راحتی بین زنجیره ها جابجا شوند.
این سازمان‌ها به وجود می‌آیند تا حول لایه های کلیدی ۱ و ۲ بلاکچین بسازند و مانند پل های متمرکز عمل می‌کنند. به عنوان مثال، کاربری که یک دارایی را در لایه اول دارد میتواند آن را به یک کیف پول صرافی متمرکز منتقل کند و با دارایی دیگیر که در زنجیره دیگیری در دفتر کل متمرکز وجود دارد معامله کند و سپس آن را به سیستم لایه اول جدید منتقل کند تا از آن استفاده کند. این روش مستلزم اعتماد کامل به نهاد صرافی متمرکز است و خطر نقطه شکست را نیز به همراه دارد. و همچنین آنچه در واقع در داخل صرافی اتفاق می‌افتد برای کاربران مبهم است.
این راه حل ها به کاربران اجازه می‌دهد تا دارایی ها را بین بلاکچین های مختلف با استفاده از دارایی های رپد شده منتقل کنند. یک نماینده صادر شده از دارایی واقعی شما که معمولا در یک خزانه قفل می‌شود. پل ها و دارایی های رپد شده مدل های اعتماد متفاوت یا متمرکزی دارند که میتواند دارایی های کاربر را در معرض خطر قرار دهد و منجر به از دست رفتن دارایی شود که متأسفانه یک اتفاق مکرر بوده است. آنها همچنین از این نظر محدود هستند، به عنوان مثال بریج های پالیگان فقط انتقال برخی از دارایی ها به پالیگان را پشتیبانی می‌کند. برای اطلاعات بیشتر این رشته تویت آموزشی زتا برا بخوانید.
در بستر بریج های پیر تو پیر، سازندگانی را دیده ایم که اگریگیتور هایی مانند LI.FI و Socket را توسعه داده‌اند. این رابط های، کابران را بر اساس دارایی که می‌خواهند انتقال دهند، به بریج مورد نظر هدایت می‌کند تا کاربر مجبور نباشد برای هر بریج تصمیم بگیرد. در حالی که این امر برخی از موارد تجربه کاربری را بهبود می‌بخشد، اما همچنان مشکل امنیتی اساسی و خطر مرتبط با خود بریج ها را حل نمی‌کند.
یکی دیگر از پیشرفت های ارتباط بین بلاکچین ها، پیام رسانی چند زنجیره‌ای است. پروتکل های جدیدی مانند celer، Axelar و LayerZero پیام رسانی بین زنجیره‌ای عمومی را ارائه می‌کنند که به شما امکان می‌دهد مجموعه‌ای از داده‌ها را بین قراردادهای هوشمند موجود در بلاکچین ارسال کنید تا در برخی موارد به انتقال ارزش بومی نیز دست یابید. با این حال ساخت اپلیکیشن های پیچیده تر که به بیش از چند دارایی در زنجیره نیاز دارند مانند یک دکس پایدار یا پلتفرم وام دادن سخت تر به دست می‌آید. همچنین این روش مستلزم استقرار یک قرارداد در هر زنجیره است.(بنابراین شما نمی‌توانیدزنجیره های غیر هوشمند مانند بیت کوین را پشتیبانی کنید). همچنین شامل قراردادهای هوشمند بیشتر و منطق پیچیده (و در نتیجه سطح حمله) و پیچیدگی انتظار برای ارسال پیام های مختلف و همگام سازی حالت بین زنجیره های مختلف است. این به معنای ریسک و زمان بیشتری در تجربه کاربران است.
استاندار بعدی برای قابلیت همکاری بلاکچین، پیام رسانی بین زنجیره‌ای و قراردادهای هوشمند Omnichain را ترکیب می‌کند. در حالی که پیام رسانی بین زنجیره‌ای یک الگوی ناهمزمان از سازه را ارائه می‌دهد و برای برخی از اپ ها منطقی است، قراردادهای هوشمند Omnichain روشی همزمان تر برای ساختن ارائه می‌دهند و انکار که همه چیز در یک زنجیره است.
این سیستم ها با هم، امکان ایجاد dApp های omnichain واقعی را فراهم می‌کنند. Omnichain dApp ها به طور پیش‌فرض همه زنجیره ها را در بر می‌گیرد و میتواند از یک نقطه منطقی به دارایی ها و دادهای شبکه های متصل دسترسی داشته باشد و مدیریت کند. در این ساختار تمام کیف پول ها، شبکه ها و دارایی ها را می‌توان از کابر نهایی پنهان کرد. تراکنش ها در یک مرحله و بدون رپد شدن اتفاق می‌افتد و بلافاصله به گونه‌ای کانفرم می‌شود که گویی همه چیز در یک زنجیره واحد است.
امروزه، زتاچین تنها بلاکچین غیرمتمرکز و عمومی لایه اول است که از این جعبه ابزار کامل برای برنامه نویسی کلی omnichain پشتیبانی می‌کند. توسعه دهندگان می‌توانند با استفاده ار معماری های همزمان ( omnichain smart contract) و ناهمزمان (Cross chain Messaging) یا ترکیبی از هر دو دپ های جدیدی را بسازند. زتاچین یک زنجیره و لایه، آگنوستیک است به ای معنی که زتاچین حتی میتواند قراردادهای هوشمند بیتکوین را فعال کند. این قابلیت بسیار شبیه اتریوم است که در آن می‌توان به یک قرارداد هوشمند برای مدیریت دارایی ها طبق قوانین از پیش تعیین شده اعتماد کرد. تفاوت زتاچین در این است که یک قرارداد هوشمند میتواند این کار را برای هر داده/ دارایی در هر بلاکچین انجام دهد. برای برسی فنی و امنیتی عمیق تر، این موضوع را در ZetaEducatin برسی کنید.
در جدول مقایسه ویژگی های جانبی زیر، نمونه هایی از راه‌حل هایی که می‌توان زتاچین را به بهترین نحوه ممکن با آنها مقایسه کرد را به اشتراک می‌گذاریم. در جدول زیر نحوه رویکرد راه حل های خاص قابلیت همکاری در رابطه با زتاچین را دسته بندی و توضیح می‌دهیم. نکته کلیدی این است که امروزه هیچ راه حل عمومی و غیرمتمرکزی وجود ندارد که دارای قابلیت قرارداد هوشمند Omnichain باشد.